Kanker in de omgeving

'Kanker in de omgeving' is de titel van de presentatie door Paul Wensveen, arts bij de GGD. Paul had bij het laatste overleg met de gemeente, ODT en GGD aangeboden een presentatie te geven over de relatie tussen kanker en de omgeving. Wij hebben met een aantal mensen deze presentatie bijgewoond, omdat we ons zorgen maken over de invloed van de omgeving waar wij wonen - Hengelo Zuid - op onze gezondheid. 

Om met de conclusie te beginnen: in Hengelo Zuid ligt het aantal kankergevallen op het landelijk gemiddelde. Er zijn ook geen grote uitschieters naar boven of naar beneden als je kijkt naar de verschillende soorten kanker. Het Integraal Kankerinstituut Nederland geeft inzicht in het aantal kankergevallen per wijk. De website kun je hier bekijken. 

Op dit moment krijgt al bijna één op de twee Nederlanders kanker, mede doordat we ouder worden; het aantal kankergevallen stijgt met de leeftijd. Oorzaken voor het krijgen van kanker zijn of toeval of invloeden door de omgeving. De GGD kijkt bij onderzoek naar kankergevallen naar het ziektespoor (wat is de bevolkingsopbouw, welke kankergevallen zijn gemeld) en naar het milieuspoor (welke bronnen kunnen de oorzaak zijn van kanker) en de relatie tussen beide sporen.

Los van kanker, kan uitstoot zoals van de Asfaltcentrale klachten opleveren. Met name astmatici kunnen last ervaren en benauwd worden. Stank is daarbij een indicator. Stank kan ook andere overlast geven, zoals moeten sluiten van ramen en deuren, ventilatiesystemen uitzetten, niet buiten kunnen zitten, en als gevolg daarvan stress opleveren. Paul geeft aan dat hij namens de GGD graag een belevingsonderzoek zou willen doen onder de bewoners van Hengelo Zuid; hoe ervaren de mensen daar de kwaliteit van hun leefomgeving en met name de luchtkwaliteit? Een eerder voorstel daartoe is afgewezen vanwege de kosten (die volgens ons te overzien zijn). We zullen de politiek en gemeente benaderen met het verzoek de GGD  zo'n onderzoek te laten doen. 

Dank aan Paul Wensveen voor zijn duidelijke presentatie en deskundige uitleg.

Dank aan Rob van Geelen voor de gastvrijheid. 

Notulen van het overleg met de gemeente, GGD en ODT op 13 december 2023

In het vorige bericht hebben we verslag gedaan van het overleg met de gemeente. Hier kun je de notulen lezen die deze week binnenkwamen; ze worden altijd gemaakt door Marieke Sombekke van de gemeente, nadat wij eerst inzage hebben gehad om te kunnen aanvullen of wijzigen. We hebben aan de gemeente gevraagd hoe het staat met de hersteltermijn van de hersteltermijn van de beslissing op bezwaar en met de controle die daarop zou moeten plaatsvinden. Zodra meer bekend is, melden we dat. 

Overleg met gemeente, GGD en ODT

Vanmorgen hebben Rob, Janine, Erik en Johan namens buurtoverlegact een overleg gehad met Lars Harms en Marieke Sombekke van de gemeente, met Reinier van Dijk van de ODT en met Marja Elders en Paul Wensveen van de GGD.

Het was een open en constructief overleg, waarin we besproken hebben wat de risico's zijn bij piekbelasting, dus op de momenten dat de Asfaltcentrale produceert en er een wolk uitstoot in de wijk neerslaat. De GGD wist onze zorgen voor dit moment te relativeren met onderbouwde argumenten. We duiken zelf ook nog verder in dit onderwerp. In het kort komt de uitleg door de GGD erop neer dat gezondheidsschade eerder optreedt na een langdurige belasting dan bij een kortdurende piekbelasting. De langdurige belasting en de risico's door de ACT worden berekend na onafhankelijke metingen op de risico's. Op onze vraag naar de extra risico's op kanker in Hengelo Zuid gaat Paul Wensveen op een later moment voor een klein groepje van ons uitleg geven hoe het daarmee staat. 

Die metingen laten nu een overschrijding op PAK's zien. De reden dat er nu nog niet kan worden ingegrepen is dat de ACT uitstel van de voorzieningenrechter heeft gehad voor de Last onder Dwangsom (LOD), zeg maar een soort boete. De rechter gaat eerst kijken of de gemeente de normen wel goed gehanteerd heeft of dat ze misschien te streng is geweest. We verwachten binnenkort een uitspraak daarover. Daarna pas kan de gemeente eventueel tot actie over gaan. Het kan natuurlijk ook zijn dat de ACT in het gelijk wordt gesteld. 

We hebben ook gesproken over indirecte gezondheidsrisico's, dus bijvoorbeeld de stress die iemand oploopt door de voortdurende stank en klachten die daar weer uit voort kunnen komen. 

Het is nog niet bekend wat de politiek gaat doen met de bevindingen uit de politieke markt. We zullen daar navraag naar gaan doen. 

In een volgend overleg - waarvoor ook de ACT wordt uitgenodigd - willen we bespreken wat er terecht is gekomen van de voornemens tot vermindering van overlast door de ACT en wat de ODT doet met onze meldingen van de overlast. 

Hopelijk zijn jullie zo voorlopig voldoende geïnformeerd. Als de notulen van het overleg van vandaag klaar zijn en we zijn vergeten iets te melden, komen we daar op terug. En via de mail kun je ons altijd laten weten of we iets op de agenda moeten zetten voor een volgend overleg.

Het zwarte spul onder onze banden moet schoner

Vandaag staat in de Volkskrant, in een serie over duurzamer transport, een artikel over schoner asfalt, op basis van lignine i.p.v op bitumen. Al eerder schreven we over dit plantaardige bindmiddel voor asfalt waar onder andere Ecofalt in Enschede mee werkt. Voor het artikel in de Volkskrant klik hier. 

De rechter verleent de Asfaltcentrale uitstel 1Twente

Op 1Twente staat ook nog een artikel over het door de rechter verleende uitsel en met een korte terugblik op de politieke markt. Klik hier voor de link naar het artikel.

De rechter verleent de Asfaltcentrale uitstel Tubantia

De rechter heeft de ACT uitstel verleend om te kunnen voldoen aan de eisen van de gemeente met betrekking tot de PAK's. De rechter buigt zich nog over de bewering van de ACT dat ze wel aan de eisen voldoen. In dit artikel in Tubantia lees je er meer over. We zijn natuurlijk erg teleurgesteld, nu de rechter de belangen van de ACT voor laat gaan op die van de gemeente en dus ook buurtbewoners. We zullen bespreken wat we hier aan kunnen doen. 

Kort verslag politieke markt over ACT

Op de politieke markt over de Asfaltcentrale (ACT) gisteren waren veel bezorgde omwonenden aanwezig. Dank voor deze ondersteuning. De aanwezige raadsleden waren hiervan en van onze inbreng onder de indruk. Een bevestiging voor hun dat de problemen die de ACT veroorzaakt, zoals stankoverlast en de uitstoot van PAK's en benzeen bij de bewoners leven. 

De presentaties door de Omgevingsdient Twente (ODT) en door de ACT brachten niets nieuws. Men verschuilt zich achter de mening van de GGD dat de gezondheid van bewoners niet in gevaar is. Over dat standpunt van de GGD gaan we nog met hen in discussie. Wanneer de Asfaltcentrale drie weken in productie is, wordt de totale uitstoot verdeeld over het gehele jaar, terwijl je in deze drie weken de totale uitstoot van stank en Zeer Zorgwekkende Stoffen over je heen krijgt. 

De politieke partijen hebben voor ons gevoel goede, gerichte vragen gesteld aan aan de gemeente, ODT en ACT. De reactie van de ACT op de vragen over een hogere schoorsteen of verhuizen naar een andere plek waren zoals verwacht; wat de ACT geld kost, is geen item. Het idee van een hogere schoorsteen zou nieuw voor haar zijn, terwijl wij weten dat dit eerder aan de orde is geweest. De SP heeft nadrukkelijk gevraagd na te denken over verplaatsing van de ACT. We zijn benieuwd naar het antwoord. 

Er werd door de ACT gesuggereerd dat op 17 oktober 2023 weer een officieel onderzoek heeft plaatsgevonden. Dat is naar onze informatie niet het geval; zij hebben getest op de uitstoot met gebruikmaking van kool. Het was dus een eigen onderzoek. 

Het beeld zou kunnen blijven hangen dat op basis van dit onderzoek aan alle normen voldaan is. Daarom hebben wij een aanvulling op onze presentaties naar de gemeenteraad gestuurd. Daarin hebben wij ook kritiek op de uitspraak dat de gemeente handhaaft en dat deze handhaving transparant zou zijn. Die aanvulling kun je hier lezen.

13 december hebben we een nieuw overleg met de gemeente, ODT en GGD. Wij hebben voorlopig de volgende agendapunten aangeleverd:

- politieke markt en de gevolgtrekkingen;

- stand van zaken na gerechtelijke uitspraak over aanvraag uitstel ACT, LOD, extra meting OD Arnhem;

- maatregelen ACT, stand van zaken, ook vergunningen (shelter/poort en koolstoffilter);

- meldingen naar ODT: wat gebeurt ermee, hoe zinvol is dit voor de ODT, hoe terug communiceren naar melders?;

- GGD; hoe risicovol voor de gezondheid is de uitstoot van de ACT, niet alleen volgens modelberekeningen, maar ook tijdens piekbelastingen;

- communicatie gemeente naar burgers

We blijven jullie op de hoogte houden via deze blog. Mochten er vragen of opmerkingen zijn, dan horen wij dat graag.